سه شنبه ٢٠ آذر ١٣٩٧
صفحه نخست|ايران|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|پرسش و پاسخ
منو اصلی
صفحات مجازی

 

 



  چاپ        ارسال به دوست

#تحلیل

ایران : حرکتی خود جوش یا فتیله ای روش شده توسط دیگران

 مقاله پروفسور واگلیس پسیاس تحلیلگر، استاد دانشگاه و فعال سیاسی یونانی در ارتباط با حوادث اخیر ایران 

انتشار در سایت خبری "افسیون" یونان

 

فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران رسما از پایان حوادث و اغتشاشات اخیر خبر داد. این اغتشاشات که قبل تر توسط ترامپ رییس جمهور آمریکا با جملاتی مانند "ما از ملت بزرگ ایران که سالهاست تحت فشارند" و یا نخست وزیر اسرائیل که ملت ایران را "ملتی قهرمان" خطاب کرده بود و حتی شاهزاده سعودی بن سلمان که عصبانیت شدید خود را بارها و بارها نسبت به حکومت ایران که کشوری رقیب، متمایز از لحاظ مذهبی و بر اساس دیدگاهها و تفکرات سنی - وهابی آنها ملحدند، حمایت شده بود، پایان یافت .

چه اتفاقی دقیقا در ایران در حال رخ دادن است ؟

چه چیزی درحال رخ دادن است  و چه چیزی در آینده رخ خواهد داد ؟ آیا اتفاقات اخیر کاملا خود جوش بود؟ وسعت و قدرتش چقدر است؟

آیا این اتفاقات فتیله ای روشن شده توسط دیگران است؟ داخلی یا خارجی ؟ آیا می تواند روشن شدن این فتیله انفجار بزرگی را رقم بزند ؟

تاریخ اثبات کرده است که هنگامی که مشکلات جامعه ای افزایش می یابد احتمال شعله ور شدن آن بسیار بالاست و تغییرات ژئومتریکی محتمل است،  و تنها با جرقه ای یک انفجار اجتماعی رخ می دهد.

اما تاریخ همچنین عکس این موضوع را نیز ثابت کرده است. در برخی موارد  دستهای دیگران  که در تلاش هستند بدون انفجار اجتماعی تغییر نظام یا حکومتی را رقم بزنند هم مشخص می گردد.

بدون در نظر گرفتن ارزیابی های سطحی انجام شده درخصوص خود جوش بودن حرکت های اخیر مردمی در ایران و یا دخالت عناصر دیگر در شروع این اتفاقات،  موارد زیادی روشن شد که شاید آنچنان که می بایست به آنها توجه نشد.

حسن روحانی رئیس جمهوری ایران در بین مطالبی که اخیرا گفت اعلام نمود که :

"باور دارم هنگامی که به این اتفاقات سطحی می نگریم بنظر تهدید می آید ... که این تهدید باید  تبدیل به فرصتی شود برای کشف علت اصلی این اتفاقات. "

باید پذیرفت که همه کسانی که به خیابانها آمده اند، توسط دست های خارجی جهت دهی نشده اند،  کسانی هم هستند که برای مشکلاتی که دارند به خیابانها ریختند.

اتفاقات اخیر نه تماما سناریو ای طراحی شده توسط دیگران و نه تماما خودجوش و مردمی بود .

حضور عناصر و مزدوران در شکل گیری این اغتشاشات با استناد به تریبون های رسمی دولت ایران،  دو جهت اشاره دارند :

- یکی تکفیری ها و مسلمانان سنی رادیکال که مشخصه های نزدیکی به سلفی ها دارند.

معاون استانداری لرستان این اطلاعات را بیان کرد،  شهری که اولین تیراندازی ها در آن صورت گرفت.   بخشی از ساکنان این شهر سنی نشینان هستند و با توجه به مدارک به دست آمده دو نفر از معترضان توسط عناصری که خود جرقه این  اغتشاشات را زدند،  کشته شدند.

طرف دیگر قضیه به مجاهدین خلق بر می گردد.

 جنبشی اسلامی – مارکسیستی که پس از انحطاط به ابزاری سیاسی در دست قدرتها در آمد و امروزه بعنوان شاخه نظامی تبعیدی از ایران شناخته می شود. ( پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979).

جهت اول (وهابی ها) مرتبط و حمایت شده توسط عربستان سعودی به واسطه ی اعضا و طرفدارن خود در منطقه مانند (افغانستان وغیره) است.

 جهت دوم (مجاهدین خلق) ارتباط نزدیکی با آمریکا، اسرائیل، سعودی و کشور های غربی دیگر مانند (انگلستان) دارد و قطعا رهبران دیگر کشور ها  مستقیم یا غیر مستقیم به مردم جهت می دهند،  و دستگاه قوی شانتاژ خبری غربی در طول اعتراضات ایران بطور کامل و با تمام قوا فعال شده بود.

 اطلاعات فوق دارای ارزش زیادی هستند زیرا توسط ویکیلیکس افشا یا تایید می گردند( با در حدود 500000 پیام هک شده ) برخی از این پیام ها هم از طریق هک کردن وزارت امور خارجه عربستان توسط ارتش سایبری یمن به دست آمده اند.

بدون درنظر گرفتن اینکه این اطلاعات برای هر شخص علاقه مند به خبر های اینچنینی می تواند جالب باشد،  از این  طریق می توانیم یک افق دید استراتژیکی هم به مسائل داشته باشیم.

 

آینده نگری :

جامعه ایران به دلایلی که اینجا نمی توان به آن اشاره کرد با مشکلات اقتصادی، سیاسی، ژئوپلیتیک روبروست که بیشتر و عمیق تر  می شوند زیرا بیشتر اقتصاد وابسته به قیمت نفت است و با کاهش قیمت آن و یا تحریم های اعمال شده بر ایران در بخش های مختلف این مشکلات شییب صعودی تری پیدا می کنند.

عناصر خارجی در تلاش هستند با نقشه های از پیش تعیین شده سروری قوی ترین، منسجم ترین کشور خاور میانه از لحاظ سیاسی و شاید عجیب باشد صبورترین کشور را تضعیف کنند.

 این کشور ها سعی دارند تا با تلاش این کشور را متزلزل و به ناآرامی بکشانند. در خط اول  اسرائیل، آمریکا، عربستان قرار دارند و متاسفانه یونان هم در سالهای اخیر در این لیست قرار گرفته است.

آنچنان که تحلیل ها نشان می دهد مردم ایران سعی در ویران کردن سیستم سیاسی منسجم خود که کم نظیر ترین در خاورمیانه است ندارند، و همین امر سبب شده کسانی که تنها معترض به مشکلات اقتصادی و اجتماعی خود هستند چیزی بیش از حل این مشکلات نخواهند.

با اینکه هدف اصلی محور ایجاد شده  تزلزل و برکناری حکومت ایران است اما این مسئله باید عنوان شود که آنها تمامی ابزارهای که داشتند را به کار بردند اما ناکام مانده اند و عاجزانه به دنبال نقشه های جدید هستند .

این حوادث در ایران قطعا به اتحاد ملی، انسجام دوباره سیاسی و بیداری خواهد انجامید.

گرچه طرح ها و نقشه های محور ترامپ، نتانیاهو و بن سلمان با شکست مواجه شده است،  اما مشخص می شود اینگونه همکاری ها و تفکرات بدور از خرد و با خوی استکبارطلبانه چه خطراتی می تواند برای خاورمیانه داشته باشد و آن جنگ و خونریزی مجدد با ابعاد و وسعت و شدت نامشخص است.

 این اتفاق رخ خواهد داد یا نه، شاید سوالی نباشد که بتوان به سادگی به آن پاسخ داد اما این مسئله قطعی است که :  هرچقدر که این کشور ها قوی باشند هر عملی که علیه ایران انجام دهند آتشش دامن آنها را نیز خواهد گرفت .

نتیجه گیری 1 :

جوامع بشری از ابتدای شکل گیری هیچگاه یکسان نبوده اند، به عبارتی ناهماهنگ.  برخی جوامع مدینه فاضله و برخی دقیقا در نقطه عکس و مدینه فاسده بودند این در حالیست که برای پیشرفت جوامع انسانی در زمینه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی حضور هر دو طیف ضروری بوده است.

هزاران سال گذشت تا جوامع بتوانند از طریق تنظیم روابطشان یا با خشونت یا با روابط حسنه مشکلات خود را حل کنند.

 شاید بتوان گفت جوامع بشری در پنج هزار سال گذشته روابطشان با فراز و فرود های زیادی همراه بوده است. خاورمیانه بعنوان یکی از مهد های سه گانه تمدن بشری، روزهای خوب و بد زیادی را پشت سر گذاشته است، هر چند قدرت های غربی تلاش کنند این حقیقت را بپوشانند،  روزهای بد و ویرانگری را که برای این منطقه ایجاد کرده اند، حتی از ویرانی های انجام شده توسط خود کشورهای خاورمیانه بسیار بیشتر است.

نتیجه گیری 2 :

کشور های محور تشکیل شده که به آنها اشاره کردیم، باید نقشه های سلطه طلبانه و جنگ طلبانه خود را کنار بگذارند .

هدف آنها امروز ایران است و می خواهند همان بلایی که بر سر کشور های عراق، فلسطین، لبنان، لیبی، سوریه، یمن و قبل تر مصر و الجزیره که این کشور ها هزینه های سنگینی به امید حمایت های دروغین غرب و به اصطلاح رهایی از بند رژیم خود و داشتن دموکراسی غربی متحمل شدن را نیز به ایران هم تحمیل کنند.

واقعا بر این باورند ؟ شاید نه .

از عواقب کاری که می کنند مطلع هستند؟ شاید این را هم متوجه نیستند.

این مسیر سودی برای مردم ایران خواهد داشت؟ بدون شک نه،  همانگونه که برای کشور های دیگر چیزی جز ویرانی و عقب ماندگی نداشت.

با یک دید عمیق و ژئوپلوتیک به خاورمیانه و شرایط آن از لحاظ سیاسی، فرهنگی، اجتماعی خواهیم فهمید که با گذشت چند دهه شرایط عوض خواهد شد. کسانی که بدون توجه به آینده فقط به دنبال سلطه گری و تهدید هستند، آینده خوبی نخواهند داشت و این چرخه بر خلاف میل آنها خواهد چرخید.

 

پرفسور واگلیس پسیاس

استاد روابط اقتصاد بین الملل 


١٧:٠١ - دوشنبه ٣ ارديبهشت ١٣٩٧    /    شماره : ٧٠٣٨٧٤    /    تعداد نمایش : ١١٢


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




پیوندها